መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት https://mejemer.com/main/ en ጠንካራ ይለፍ ቃልና ወቅታዊ ቅያሬ! ክፍል 6 https://mejemer.com/main/strong-pass <span>ጠንካራ ይለፍ ቃልና ወቅታዊ ቅያሬ! ክፍል 6</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Sat, 05/14/2016 - 20:50</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/strong-pass.jpg" width="650" height="282" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">አ</span>ብዣኛው ሰው ዊንዶውስ እንደሚጠቀም ይታወቃል። በዊንዶውስን ብዙ ስለሚጠቀምበት በዛው ልክ ደግሞ ለጥቃት የተጋለጠ ነው፡፡ የኮምፕዩተር ጥቃትን ለመቀነስ የተጠቃሚው አጠቃቀምና ባህሪ ወሳኝ ነው። የተጠቃሚው ባህሪ የአጠቃቀም ባህል ሊያስጠቃውም ሊያድነውም ይችላል። የሚከተሉት ነጥቦች ሁሉንም አይነት ኦፕሬቲንግ ሲስተም ደህንንነትን ከፍ አድርጎ ለመጠቀም የሚረዱ ናቸው፡፡ ሆኖም ግን ዊንዶውስ ብዙ ቀዳዳ ስላለው በሚያስፈልግ ጊዜ በተለይ ዊንዶውስ እያልሁ እጠቅሳለሁ። </p> <p> የመጀመሪያው ጥንቃቄ የመግቢያውን ጠንካራ ማለፊያ-ቃል መስራት ነው፡፡ ቀጥሎ ደግሞ ማለፊያ ቃሁን አልፎ አልፎ መቀየር ነው፡፡ ማለፊያ ቃል ከሌላ ሰው ጋር የማይጋሩት የግል ብቻ ነው። ማን ኢንተርኔት ላይ እንደሚያፈነፍን ስለማይታወቅ ማለፊያ ቃል አልፎ አልፎ መቀየር አለበት። ለምሳሌ YezihAmet#2014QrtOne1 (የዚህ አመት ቁጥር 2014 ሩብ-አመት አንድ) ማለት ነው። ትልቅና ትንሽ ፊደሎች፣ ቁጥሮችና ምስል አለበት። እንደምታዩት ጠንካራ ምሳሌ ነው፡፡ ሌላ ጊዜ ከሶስት ወራት በኋላ ሲቀየር የመጨረሻወቹን አራት አሃዛት ብቻ መቀየር ይቻላል። አመቱ ሲያልቅ ደግሞ 2014 ይቀየራል። የራስወን የሚስማማወትንና የማይረሱትን ቅንብር መፍጠር ይችላሉ። </p> <p> <span class="big-letter">በ</span>ተመሳሳይ ማለፊያ ቃል በየቦታው መጠቀም ለጥቃት ያጋልጣል። ለምሳሌ ለጉግል ኢሜይልና ለባንክ መግቢያ በአንድ አይነት ማለፊያ ቃል መጠቀም ለጥቃት ያጋልጣል። የኦፕሬቲንግ ሲስተም አያያዝና ተጨማሪ ሶፍትዌሮች፤ በተለይ ዊንዶውስ፤ ላይ ተጨማሪ ሶፍትዌሮች በየጊዜው ይዘምናሉ። የሚዘምኑት ደህንነትን ለመጨመርና ለመጠቀም የበለጠ ምቹ እንዲሆኑ ነው። በተለይ ኦፕሬቲንግ ሲስተሙ የዘመነ መሆኑን ማረጋገጥ የተጠቃሚውን ደህንነት ከፍ ያደርጋል፡፡ መጠቀሚያ ሶፍትዌሮችንም መዘመን የሚያስፈልጋቸው ከሆነ አልፎ አልፎ መፈተሽ ይጠቅማል። ጊዜቸው ያለፈባቸውንም ወይም መዘመን ያቆሙ ሶፍትዌሮች ካሉ ማስወጣት ቀዳዳ መድፈን ነው። ኮምፕዩተር ልክ እንደ መኪና እንክብካቤና ክትትል ያስፈልገዋል። </p> </div> <section id="node-comment"> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=16&amp;2=comment&amp;3=comment" token="EB6QcaYCufqwNDXs6N9Q8dAWj4FsozjpCPYWAbAx0pc"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sat, 14 May 2016 18:50:15 +0000 tatariw 16 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/strong-pass#comments የኮምፕዩተር ቫይረስ ምንድነው? ክፍል 9 https://mejemer.com/main/pc-virus <span>የኮምፕዩተር ቫይረስ ምንድነው? ክፍል 9</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Tue, 05/20/2014 - 20:57</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/pc-virus.jpg" width="645" height="430" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">ባ</span>ጭሩ የኮምፕዩተር ቫይረስ ማለት ልክ እንደ ማንኛውም ሶፍትዌር ሰይጣናዊ አስተሳሰብ ባለቸው ሰወች የሚሰራ ሶፍትዌር ነው፡፡ በተለምዶ እንደምናውቀው የጉንፋን ቫይረስ አይደለም፡፡ ቫይረሱ አላማውና አሰራሩ ሌላ ኮምፕዩተር ለመበከል ነው፡፡ ኮምፕዩተሩን ከበከለ በኋላ በከፊልም ሆነ ሙሉ በሙሉ እንዳይሰራ የሚያደርግ ነው፡፡ ወይም ኮምፕዩተሩ ውስጥ ያሉትን የተጠቃሚውን ሰነዶችና የስራ ውጤቶች የሚያበላሽ ነው፡፡ ወይም ደግሞ ኮምፕዩተሩ ከተጠቃሚው ቁጥጥር ውጭ እንዲሆን ማድረግ ነው፡፡ </p> <p> በእንግሊዘኛውም ቃል ቫይረስ የተባለው ያው በቀላሉ አባባል ኮምፕዩተሩ በቫይረስ ከተበከለ ስለሚያመው መስራት ያቅተዋል ለማለት የተፈለገ ይመስላል፡፡ እንደነገሩ መስራት ቢችልም እንኳን ይደናገረዋል፡፡ ሲከፋ ደግሞ እንደተለመደው ኮምፕዩተሩ የሚሰራ ቢመስልም ተጠቃሚው የሚያደርገውንና ያለውን መደበቅ አይችልም፡፡ ማንኛውም የዊንዶውስ ኦፕሬቲንግ ሲስተም ለቫይረስ ኢላማ ነው፡፡ የኮምፕዩተር ቫይረስ በግለሰብ፣ በድርጂቶች፣ በመንግስቶች፣ በነጋዴወች ወዘተ ይሰራል፡፡ የኮምፑተር ቫይረስ ለማሰራጨትም ሆነ ለመከላከል ሃገሮችና ድርጅቶች ከፍተኛ ገንዘብ ያወጣሉ፡፡ የሌላውን ስራና ኮምፕዩተር በቫይረስ አበላሽተው ለመደሰትም ቫይረስ የሚሰሩ ግለሰቦች አሉ፡፡ የዚህን ያህል በመጥፎ አስተሳሰብ የተጠመዱ ሰወችም አሉ፡፡ ሁሉም የየራሱ አላማ አለው፡፡ የኮምፕዩተር ቫይረስ ውስብስብ ግን መጠኑ ከሌሎች ሶፍትዌሮች ጋር ሲነጻጻር በጣም ትንሽ ነው፡፡ ብዛቱ ሳይሆን ክብደቱና ይዘቱ ትንሽ ሆኖ ግን አውዳሚ ነው፡፡ </p> <p class="para-title">የኮምፕዩተር አንቲ-ቫይረስ ምንድነው? </p> <p> <span class="big-letter">አ</span>ንቲ-ቫይረስ የተሰራው ያው ቃሉ እንደሚለው የኮምፕዩተር ቫይረስን ለመከላከል ነው፡፡ አሁን ከቅርብ አመታት ወዲህ እራሱ ዊንዶውስ አንቲ-ቫይረስ ለተጠቃሚው በነጻ እንዲጭን ይሰጣል፡፡ ሆኖም ግን ሌሎችም የተሻለ መድሃኒት እኛ ብቻ ነን ብለው የራሳቸውን አንቲ-ቫይረስ የሚሸጡ ነጋዴወች አሉ፡፡ ተጠቃሚው እራሱ የትኛውን አንቲ-ቫይረስ መግዛት እንደሚፈልግ ይወስናል ማለት ነው፡፡ እንደጥራቱና ተግባሩ ይለያያል፡፡ የነጻ አንቲ ቫይረሶችም አሉ፡፡ በሰፊውና ባይነቱ ለመከላከል ግን የሚገዛው ይሻላል፡፡ ለማንኛውም ዊንዶውስ በየጊዜው ስለሚጠቃ የትኛውም አንቲ-ቫይረስ ቢሆን ሁሉንም ጥቃት አይከላከልም፡፡ አንቲቫይረስ እየሰሩ የሚሸጡ ነጋዴወችም እራሳቸው ቫይረስ ይሰራሉ እየተባለ ይታማሉ፡፡ ቫይረሱንም መድሃኒቱንም እራሳቸው ይሰራሉ ተብለው ይታማሉ፡፡ </p> <p class="para-title">የኮምፕዩተር የእሳት ግድግዳ ምንድነው? </p> <p> የፋየርወል ዋናው አላማና ተግባር የማያስፈልግ የኢንተርነት ግንኙነትን መክቶ ለማገድ ነው፡፡ የፋየርወሉ ስራ ልክ በራፍ ላይ እንደቆመ ዘበኛ ያልተጋበዙ እንግዶችን ከልክሎ የተጋበዙትን እንዲገቡ መፍቀድ ጋር ይመሳሰላል፡፡ የዚህ ቲወሪ ትንሽ ውስብስብ ቢሆንም ተጠቃሚው ፋየርወሉን ራውተሩ ላይ ለማዘጋጀት የተወሰኑ ምርጫወች ስለሆኑ ከባድ አይደለም፡፡ ብዙውን ጊዜ እራሱን የቻለ ብቸኛ ፋየርወል የሚጠቀሙት ለምሳሌ መንግስቶች፣ ድርጅቶች፣ ባንኮች ወዘተ ናቸው፡፡ ባሁኑ ጊዜ ግን ግለሰቦችም ይጠቀሙበታል፡፡ ፋየርወል በእንግሊዘኛው እሳት ተከላካይ ግድግዳ እንደማለት ነው፡፡ ስለዚህ ለኮምፕዩተርም መከላከያ የሚሆን ፋየርወል አለ፡፡ እሳት ባይሆንም አደጋ ተከላካይ ለማለት ተፈልጎ ነው፡፡ ፋየርወሉ በቀላሉም ይሆን ተወሳስቦ እንደ አስፈላጊነቱ ይቀመራል፡፡ </p> <p> ቢያንስ ሁለት አይነት ፋየርወሎች አሉ፡፡ አንደኛው ከኦፕሬቲንግ ሲስተሙ ጋር አብሮ እዛው ተጠቃሚው ያገኘዋል፡፡ ለምሳሌ የዊንዶውስ ኮንትሮል ፓነል ላይ ሄዶ ፋየርወሉን እንደ አስፈላጊነቱ ከፍተኛ ወይም መካከለኛ መጠን ላይ መርጦ መቀስቀስ ይቻላል፡፡ የሚገዙ አንቲቫይረስ ፕሮግራሞችም የራሳቸው ፋየርወል አላቸው፡፡ ሌሎችም ኦፕሬቲንግ ሲስተሞች ፋየርወል አላቸው፡፡ ሁለተኛው ፋየርወል ደግሞ ከኮምፕዩተሩ ውጭ እራሱን የቻለ ብቸኛ ሃርድዌር ነው፡፡ የራሱ ሶፍትዌር አለው፡፡ አቀማመጡም በተጠቃሚው ኮምፕዩተርና በኢንተርኔት መካከል ነው፡፡ ለምሳሌ ማንኛውም ተጠቃሚ የኢንተርኔት ሽቦ አልባ ራውተር ላይ ገብቶ ፋየርወሉ እንዴት መከላከል እንደሚችል ማስተካከል ይቻላል፡፡ ሽቦ አልባው ራውተሩ ላይ ለመግባት አድራሻው 192.168.x.x ነው፡፡ x ታዲያ እንደ ራውተሩ ሰሪ 0.1 ወይም 1.0 ወይም 1.1 ሊሆን ይችላል፡፡ </p> <p> <span class="big-letter">ት</span>ክክልኛ አድራሻውን ለማወቅ የራውተሩን መመሪያ ማጣራት ይቻላል፡፡ ይኸ አድራሻ ሽቦ አልባውን ራውተር ለመጠቀም የተለመደ ነው፡፡ ራውተሩ ላይ ገብቶ የሚፈለገውን ነገር ለመከላከልና ለማሳለፍ እንደ ራውተሩ ሰሪና አይነት የሚደረጉት ነገሮች ይለያያሉ፡፡ ለምሳሌ በ 192.168.0.1 ገብቶ ማስተካከል ይቻላል፡፡ ከገቡ በኋላ ከባድ አይደለም፡፡ ከራውተሩ ጋር አብሮ የመጣውን መመሪያ ካዩት እንዴት እንደሚደረግ ያስረዳል፡፡ ወይም ደግሞ ያምራቹ ድረገጽ ገብቶ መረጃ ማግኘት ይቻላል፡፡ የሽቦ አልባ ራውተሩ አየር ላይ የሚታየው የሚሰየመውና የይለፍ ቃሉም የሚሰራው በ192ቱ አድራሻ ተገብቶ ነው፡፡ ፋየርወሉ ሲዘጋጅ ተጠቃሚው የሚፈልገውን የኢንተርኔት ትራፊክ እንዳይከለክለው ተመካሪ የሚለውን ከመረጠ ችግር የለውም፡፡ ከፍተኛ ደህንነት ወይም ተመሳሳይ የሚለውን ከተመረጠ መሞከርና ከተስማማው በዛው መቀጠል ወይም ወደ ተመካሪ ወደሚለው እንደገና መቀልበስ ይችላል፡፡ ተጠቃሚው ይህንን ሲያደርግ ሌላ ነገር ነካክቶ ከተበላሸበት እራሱ ሃላፊነት መውሰድ አለበት፡፡ እኔ ፍንጭ ነው የምሰጠው፡፡ ሆኖም ግን ተጠቃሚው ካልሰራለት ወደ መደበኛ አገልግሎቱ ቀልብሶ እንደገና መጀመርና ማስተካከል ከባድ አይደለም፡፡ </p> <p> ሽቦ አልባው ራውተር አየር ላይ ሲታይ ማንም ገብቶ እንዳይጠቀምበት ግን ራውተሩ ላይ ተጠቃሚው ቢያንስ ይለፍ-ቃል ማስገባት አለበት፡፡ አየር ላይ የሚታየውንም ስም ተጠቃሚው መወሰን ይችላል፡፡ ለምሳሌ ስሙ ለሁሉም ስለሚታይ ከ23 ሰዓት በኋላ ጸጥታን አክብሩ ብሎ ስም መስጠትና መልእክትም ማስተላለፍ ይቻላል፡፡ ትንሽ የተሻለ ደህንነት ለሚፈልግ ሰው ደግሞ የኮምፕዩተሩን ኢንተርኔት ካርድ አድራሻ (ማክ አድራሻ) ራውተሩ ላይ መዝግቦ ካስተዋወቀው ራውተሩ ከሌላ ኮምፕዩተር ጋር ኢንተርኔት እንዳይካፈል ማድረግ ይቻላል፡፡ </p> <p> ማክ አድራሻ ማለት ለአንድ ኤሌክትሮኒክ ካርድ ከአምራቹ የሚሰጠው ልዩ መለያ ቁጥር ነው፡፡ ይኸ መለያ ቁጥር 12 የእንግሊዘኛ ፊዴላትና ቁጥር የያዘ ቅንብር ነው፡፡ እያንዳንዱ የኤለክትሮኒክስ ካርድ እራሱን የቻለ መለያ ማክ አድራሻ አለው፡፡ አድራሻ ይባላል እንጂ ብዙውን ጊዜ እንደ መለያ ስም ሆኖም ያገለግላል፡፡ ለምሳሌ ኮምፕዩተሩ ዋና ካርድ ላይ የተወተፈው ኢንተርኔት ለምግባት የሚያስችለው ካርድ በእንግሊዘኛ ሌን ካርድ ይባላል፡፡ የዚህ ማክ አድራሻ 000b 489d 7523 ን ይመሳሰላል፡፡ የዚህን አድራሻ ራውተሩ ላይ ተጠቃሚው ከመዘገበው ባካባቢው ያለ ሌላ ሰው ወይም ጎረቤት እንዳይገባ ለማድረግ እንጂ ብዙም ጠቀሜታ የለውም፡፡ ሁል ጊዜ እንግዳ ለጉብኝት ከራሱ ኮምፕዩተር ጋር ሲመጣ ኢንተርኔት ለመግባት ከፈለገ ማክ መመዝገብ ስለሚያስፈልግ ስራ ማብዛት ነው፡፡ ግን ያው ምርጫው አለ፡፡ ራውተሩ እራሱን የቻለ ጠንካራ ይለፍ ቃል ካለው በቂ ነው፡፡ ለማንኛውም ከይለፍ ቃል በተጨማሪ ተጠቃሚው ሌላም የደህንነት እድል እንዳለው ለመጥቀስ ነው፡፡ </p> </div> <section id="node-comment"> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=19&amp;2=comment&amp;3=comment" token="qxWv4qHZP5DVri8yNHVDOGyFO3855_xVgGs6v6Fkg1I"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Tue, 20 May 2014 18:57:07 +0000 tatariw 19 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/pc-virus#comments ባጭሩ ሶፍትዌር ምንድነው? ክፍል 4 https://mejemer.com/main/software <span>ባጭሩ ሶፍትዌር ምንድነው? ክፍል 4</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Tue, 05/20/2014 - 20:43</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/software.jpg" width="645" height="424" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">ሶ</span>ፍትዌር ማለት ባጭሩ አንድ ነጠላ ተግባር ማከናወን የሚችል የትእዛዞች ጥርቅም ማለት ነው፡፡ እነዚህም ነጠላ ሶፍትዌሮች ለምሳሌ ሰነድ መጻፊያወች፣ ኢንተርኔት መቅዘፊያወች፣ ጨዋታወች፣ ስእል መሳሊያወች፣ ፎቶና ቪዴወ ማቀናበሪያወች፣ ወዘተ ናቸው፡፡ እንደተጠቃሚው ፍላጎትና ስራ አይነት በመቶና በሺህ የሚቆጠሩ ሶፍትዌሮች አሉ፡፡ </p> <p> ለምሳሌ የማይክሮሶፍት ኦፊስ ወርድ ለተለያዩ ሰነዶች መጻፊያ ያገለግላል፡፡ ኤክሰል ማጥለያና ሁነታወች ማሰባሰቢያ ሰነዶች ማዘጋጃ ይሆናል፡፡ ፓወርፖይንት ደግሞ በዋነኝነት የስብሰባ አጀንዳና እቅድ ለማሳየት ያገለግላል፡፡ ምሳሌውን ጠቀስሁ እንጂ ሶስቱም እንደተጠቃሚው ችሎታና የስራው አይነት ብዙ አይነት ስራወችን ያከናውናሉ፡፡ ሌሎችም የድምጽ፣ የቪዴወ፣ የሂሳብ፣ የቀን መቁጠሪያ፣ ወዘተ ሶፍትዌሮች በያይነቱ አሉ፡፡ ሌሎችም በነጻና በግዢ የሚገኙ የተለያዩ በሺወች የሚቆጠሩ ሶፍትዌሮች አሉ፡፡ </p> <p> ብዙ ኢትዮጵያውያን ለምሳሌ ኦፕሬቲንግ ሲስተምና ኦፊስን አደናግረው ይናገራሉ፡፡ ራምና ካዝናን አደባልቀው ይናገራሉ፡፡ ጥያቄ ሲጠይቁም ለምሳሌ ልክ ቤት ከገዙ ወይም ከተከራዩ በኋላ እቤት ውስጥ ገብተው ወንበሩ ለመቀመጫ መሆኑን ዘንግተው ለምን እንደሚጠቀሙበት ደውለው የሚጠይቁም አሉ፡፡ ነገሩ አስቂኝ ነው፡፡ ግን ይደርሳል፡፡ በተጨማሪ አንድ ሶፍትዌር እንደሰሪው ብዛትና ፍላጎት ብዙ አይነት ዝርያ አለው፡፡ ይኸ ደግሞ ተጠቃሚወች ብዙ ምርጫ እንዲኖራቸው አድርጓል፡፡ አንድ ተጠቃሚ የሚያስፈልጉትን መምረጥና መጠቀም ይችላል፡፡ ለምሳሌ የኢንተርኔት መቅዘፊያወች የተለያዩ እንደሆኑ ሁሉ ሌሎችም ሶፍትዌሮች የተለያየ አይነት አላቸው፡፡ በተጨማሪ ሶስፍትዌር የትእዛዝ ጥርቅም ስለሆነ ለምሳሌ አንዱ የፎቶ መስሪያ ሶፍትዌር ብቻ ላይ እንደ አይነቱና ትልቅነቱ ቢለያይም በመቶና በሺ የሚቆጠሩ ትእዛዞች አሉት፡፡ </p> <p> <span class="big-letter">ለ</span>ምሳሌ ፎቶው ላይ የተለያዩ ቀለሞችንና መጠን ለመቀየር፣ ለማሳመር፣ ለማበላሸት፣ ለመደረብ፣ ለመደባለቅ፣ ቅርጽ ለመቀያየር፣ ወዘተ የሚያስችለው የፎቶው ሶፍትዌር ሰሪ እነዚህን የትእዛዝ ጥርቅሞች ስላዋቀረው ነው፡፡ እንደጠቀስሁት የነጻም ሆነ የሚሸጡ ሶፍትዌሮች አሉ፡፡ ጥራታቸው ይለያያል፡፡ ብዙውን ጊዜ የሚገዙት የተሻሉ ቢሆኑም የነጻም ሆነው ከሚሸጡት በላይ የሚሻሉ አሉ፡፡ እንደተጠቃሚው ችሎታ ፍላጎትና ቅምሻ ይለያያል፡፡ ባሁኑ ጊዜ የነጻ ሶፍትዌሮች ብዙ ስለሆኑ መግዛት የማይፈልጉ ተጠቃሚወች ጥቂት አይደሉም፡፡ በተረፈ እዚህ ድረስ ስላነበቡ አመሰግናለሁ፡፡ አስተያየት ለመስጠት አይርሱ፡፡ </p> </div> <section id="node-comment"> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=14&amp;2=comment&amp;3=comment" token="fmIfbiR8nl0e3Twra6AbI8B26q-U9xssL7b2YNbxsOs"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Tue, 20 May 2014 18:43:31 +0000 tatariw 14 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/software#comments የኦፕሬቲንግ ሲስተም እንክብካቤና ደህንነት፤ ክፍል 8 https://mejemer.com/main/security <span>የኦፕሬቲንግ ሲስተም እንክብካቤና ደህንነት፤ ክፍል 8</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Mon, 05/19/2014 - 20:54</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/data-security_0.jpg" width="740" height="430" alt="Amharic site Ethiopia Mejemer Fantaw Tesema " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">የ</span>ታወቁትና ዋና ዋና ኦፐሬቲንግ ሲስተሞች ዊንዶውስ፣ ማክ እና ሊነክስ ናቸው፡፡ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ማለት ምን እንደሆነ በፊት በቀላሉ አስረድቻለሁ፡፡ ብዙ ሰው ዊንዶውስ ለጥቃትና ለስለላ የተጋለጠ ነው፡፡ ይህ ማለት ዊንዶውስ ለመጠቃት ብዙ ቀዳዳ ስላለው በተደጋጋሚ ይጠቃል፡፡ በተለይ ተጠቃሚው ቀላልና ተገቢ ጥንቃቄ ካላደረገ ሳይታወቅ ጭምር ብላሽ ሶፍትዌሮች ኮምፕዩተሩ ላይ ሊሰፍሩ ይችላሉ፡፡ </p> <p> እነዚህን ብላሽ ሶፍትዌሮች ለማስወገድ አንቲ-ቫይረስ እየተባሉ የሚሸጡ ሶፍትዌሮች አሉ፡፡ እነዚህ ሶፍትዌሮች 100% ሊረዱ አይችሉም፡፡ ሆኖም ግን አንቲ-ቫይረስ እየተባለ ተጠቃሚው ተጨማሪ ሶፍትዌር እንዲገዛ ይደረጋል፡፡ ለአንዳንዶች ንግድና መኖሪያ እንጀራ ነው፡፡ ዊንዶውስ ስራወችን ኮምፕዩተሩ ላይ ለማከናወን ከጊዜ ወደ ጊዜ ዘገምተኛ መሆኑ የተለመደ ነው፡፡ ማይክሮሶፍት፤ ኦፕሬቲንግ ሲስተሙን ቢያመርትም ሃርድዌሩንና ሌሎች ተጨማሪ ሶፍትዌሮች ግን በሌላ ድርጂት የሚመረቱ ናቸው፡፡ በዚህም ምክንያት ዊንዶውስን ለተጨማሪ ጥቃት ያጋልጠዋል፡፡ </p> <p> ማክ አፐል የሚባል ድርጂት የሚሰራው ነው፡፡ አፐል የኮምፕዩተሩን ሃርድዌር፣ ኦፕሬቲንግ ሲስተሙንና ተጨማሪ ፕሮግራሞችንም በራሱ ዘይቤ ይሰራል፡፡ በዚህም ምክንያት ሲስተሙ ከዊንዶውስ የበለጠ ዝግ ስለሆነ በቫይረስ የመጠቃቱ እድል አነስተኛ ነው፡፡ ለስለላ የመጠቃት እድሉ አነስተኛ ነው፡፡ ሽያጭን በተመለከተ የማክ ዋጋ ከዊንዶውስ ይበልጣል፡፡ ብዙ ግራፊክስ ነክ የሚሰሩና የዜና አውታሮች ይጠቀሙበታል፡፡ ማክ እኔ ተጠቅሜ አላውቅም ግን ማክ አስተቸገርኝ የሚሉ ጥቂቶች አይደሉም፡፡ ሆኖም ግን አንድ ሰው ማክን ጊዜ ተጠቅሞ ከተለማመደ በዛው ይቀራል ይባላል፡፡ </p> <p> <span class="big-letter">ሊ</span>ነክስ ባጭሩ ኮዱ ክፍት ምንጭ ነው፡፡ በአለም ውስጥ ባሉ ስማርት ህብረተሰቦች የሚሰራ ነው፡፡ ለመጠቀም ነጻም ነው፡፡ ሰሪው ህብረተሰቡ ገቢ የሚያገኘው በልገሳና በድጋፍ ሰጪወች ነው፡፡ ሊነክስን ማጥቃት በጣም አስቸጋሪ ነው፡፡ ምክንያቱም ሊነክስ በህብረተሰብ ስለሚሰራና ስለሚዳብር ሊነክስ ላይ የመጠቃት ጥርጥራ ከታየ ወዲያውኑ ስለሚነቃ ቶሎ ብሎ ህብረተሰቡ መፍትሄ ያገኛል፡፡ ቀዳዳው ይደፈናል፡፡ ችግሩ ይታረማል፡፡ ግለሰቦች ሊነክሰን ልክ እንደ ዊንዶውስና ማክ መጠቀም ይችላሉ፡፡ ሊነክሰን የበለጠ ልዩ የሚያደርገው ደግሞ ትልልቅ ካምፓኒወች፣ ድረጅቶች፣ ባንኮች፣ መንግስቶች፣ ወዘተ ሰርቨራቸው ላይ ሊነክስን በሰፊው ይጠቀማሉ፡፡ ምክንያቱም ሊነክስን መጠቀም ነጻ ሞኑና ደህንነቱ ብቻ ሳይሆን ፍጥነትም አለው፡፡ </p> </div> <section id="node-comment"> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=18&amp;2=comment&amp;3=comment" token="nAj2keyfEt4_0fyhSgew93ONC0o92AbyNwt55od7XmU"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Mon, 19 May 2014 18:54:48 +0000 tatariw 18 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/security#comments ኮምፕዩተር በቀላሉ እንዳይጠቃ ጥንቃቄ! ክፍል 7 https://mejemer.com/main/care-using <span>ኮምፕዩተር በቀላሉ እንዳይጠቃ ጥንቃቄ! ክፍል 7</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Sat, 05/17/2014 - 20:52</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/security.jpg" width="637" height="428" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p><span class="big-letter">በ</span>መጀመሪያ ሁኔታውን ግልጽ ለማድረግ ማንኛውም ኢንተርኔት ጋር የተገናኘ ኮምፕዩተር ለጥቃት የተጋለጠ ነው፡፡ ይህ ጥቃት ለምሳሌ የተጠቃሚውን የግል መረጃ፣ የተለያዩ ሰነዶችና ከንብረት ጋር የተያያዙ መረጃወችን ለመስረቅ ነው፡፡ ሌላው ጥቃት ደግሞ በፖለቲካ ምክንያትም ሆነ ወንጀለኞችን ለመከታተል የሚደረግ የስለለላ ጥቃት ነው፡፡ በድርጅቶችና በሃገሮች መከከል ደግሞ የተለያየ ቴክኖሎጂና መረጃ ለማግኘት አንዱ ከሌላው ይሰልላል ወይም ይሰርቃል፡፡</p> <p> የተጠቃሚው ኮምፕዩተር እንዳይሰራ ለማድረግና መረጃወቹንም ለማበላሸት ተባይ እየሰሩ የሚያሰራጩም አሉ፡፡ እኛ በአካል ስለማናየው ነው እንጂ ከፍተኛ የሳይበር ጦርነት አለ፡፡ ለዚህ አላማ፣ ለመከላከልና ለማጥቃትም ጭምር ብዙ ገንዘብና የሰው ሃይል ይውላል፡፡ ዝም ብሎ ግለሰቦችን መሰለል ጥቅም ስለሌለው ብዙው ጥቃትና ስለላ የሚደረገው በድርጅቶችና በሃገሮች መካከል ነው፡፡ </p> <p> ነገር ግን ለምሳሌ እንደ ኢትዮጵያ ያለ አምባገነን ሰርአት ያላቸው ሃገሮች ግለሰቦችንም ይሰልላሉ፡፡ አሁን እኔ በድርጅቶችና በሃገሮች መካከል የሚደረገው ስለላ የረቀቀ ስለሆነ አላውቅም፡፡ ግን አንድ ግለሰብ ኮምፕዩተሩ በቀላሉ እንዳይጠቃበት ለመርዳትና ፍንጭ ለማሳየት ነው፡፡ የግል ኮምፕዩተርን ከጥቃት ለመቀነስ ልክ የግል ቤትን መስኮትና በራፍ መቆለፍ ጋር ይመሳሰላል፡፡ ወደ ከተማም ሲደርሱ መኪናን ፓርክ ካደረጉ በኋላ ሞተሩን አጥፍቶ መከላከያ አላርሙን ቀስቅሶና በራፎቹን ቆልፎ ወደ ሱቅ መሄድ ጋር ይመሳሰላል፡፡ በግልጽ እንደሚታወቀው ቤትን ካልቆለፉ እቃ ይዘረፋል፡፡ መኪናም ካልቆለፉ መኪና ውስጥ ያለው እቃ ይሰረቃል፡፡ መኪናዋ እራሷም ልትወሰድ ትችላለች፡፡ የቤቱም ሆነ የመኪናዋ ባለቤት በተቻለው ሁሉ ጥንቃቄ ማድረግ አልበት፡፡ ሁኔታው ተጋኖ ለምሳሌ ሌባው የተቆለፈውን ቤት በመጥረቢያ ፈልጦ ከገባ ሌላ ጉዳይ ነው፡፡ </p> <p> <span class="big-letter">ገ</span>ና ሲጀመር የሚያውቀውና መዝረፍ ያሰበው ነገር አለ ማለት ነው፡፡ በተመሳሳይም ሌባው መኪናዋን በክሬን አንስቶ እንደተቆለፈች በጭነት መኪና ይዟት ጥርግ ቢል ሌላ ጉዳይ ነው፡፡ ዋናው ቁም ነገር ግን ባለቤቱ በቀላሉ እንዳይጠቃ የመጀመሪያውን ጥንቃቄ ማድረግ አለበት፡፡ በሌላ መልኩ ደግሞ የማያውቁት ሰው በራፍ ቆርቁሮ መግባት ቢፈልግ ሳናጣራ ዝም ብለን ቤት ለንግዳ ብለን ቤቱን አናስረክብም፡፡ ይህን የሚያደርግ ሰው ካለ በቀላሉ ሊጠቃ የሚችል ቂል ሰው መሆን አለበት፡፡ መኪናዋንም በተመለከተ ለምሳሌ ባለቤቱ መኪናዋን እያሽከረከረ እንዳለ ድንገት አንዱ ለመፈናጠጥ ቢጠይቅ የማያውቁትን ሰው ማፈናጠጥ ለአደጋ ሊያጋልጥ ይችላል፡፡ </p> <p> የኮምፕዩተር ደህንነት ለመጠበቅ የቤትና የመኪናው ምሳሌ ጋር ይመሳሰላል፡፡ የሚለያቸው ነገር ቢኖር የቤትና የመኪና ጥቃት አካላዊ ነው፡፡ የኮምፕዩተር ጥቃት ግን ስውር ነው፡፡ ይኸን ስውር የሆነ ኮምፕዩተር ጥቃት ለመከላከል ደግሞ እራሱን የቻለ ቀላል የሆነ የመከላከያ እርምጃ አለው፡፡ ይህ መከላከያ እርምጃ ግን እንደ ሽንኩርት ልጫ የተደራረበ ስለሆነ የሚያሰለች ሊሆን ይችላል፡፡ በደረጃና በሽፋን የተከፋፈለ ነው፡፡ ብዙውን ጊዜ ሰወች ኮምፕዩተራቸው የሚጠቃው ባለማወቅና በችልተኝነት ነው፡፡ ዋናው የሚያጋልጣቸው ምክንያት ግን የኮምፕዩተር አጠቃቀም ባህሪያቸው ነው፡፡ ይህ እንዴት እንደሆነ የሚቀጥለው ክፍል ላይ አቀርባለሁ፡፡ የመጨረሻው ክፍል ላይ ደግሞ በቀላሉ ጥቃትን እንዴት መቀነስ እንደሚቻል በዝርዝር አቀርባለሁ፡፡ </p> </div> <section id="node-comment"> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=17&amp;2=comment&amp;3=comment" token="B_jr1cz7gicq8lxY4PqWeJI7K26EGwp7nNbZxPjUVjE"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sat, 17 May 2014 18:52:13 +0000 tatariw 17 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/care-using#comments ዝርክርክ ባህሪና ጥሩ አጠቃቀም፤ ክፍል 5 https://mejemer.com/main/proper-use <span>ዝርክርክ ባህሪና ጥሩ አጠቃቀም፤ ክፍል 5</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Mon, 05/12/2014 - 20:46</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/proper-use.jpg" width="687" height="430" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">የ</span>ብዙ ዊንዶውስ ተጠቃሚወች በተለይ የኢትዮጵያውያን ችግር ያጠቃቀም ባህሪ ለችግር ያጋልጣቸዋል። ይኸንን እኔ በአይኔ አይቻለሁ፡፡ ነጻ የሆኑ ሶፍትዌሮችን ሳያጣሩ መሰብሰብና ማግበስበስ ያስጠቃል። በተለይ ከሙከራ ሶፍትዌር ጋር ማስታወቂያ ይጨምሩበታል። ይኸን ማስታወቂያ በኋላ ማስወጣት በጣም አስቸጋሪ ነው። የት ሄዶ እንደሚቀመጥ አይታወቅም። እነዚህ ለዊንዶውስ የተሰሩ አብዛኛወቹ የነጻ ሶፍትዌሮች አላማ አላቸው። ጥሩ የነጻ ሶፍትዌሮች ቢኖሩም ማጣራት ያስፈልጋል። የቤቱን በራፍ ብርግድ አድርጎ ከፍቶ የማያውቀውን ሰው ወደ ቤቱ የሚያስገባ የለም። እኔ ኢትዮጵያዊ በባህሌ እንግዳ ማስተናገድ አይቸግረኝም ለሚል ሰው ኮምፕዩተርን በተመለከተ አያዋጣም!! </p> <p> የነጻና ጠቃሚ መስለው ኮምፕዩተሩን ለማበላሸት ወይም ተጠቃሚው ምን አይነት እንቅስቃሴ እንዳለው ለመሰለል የሚላኩ ሶፍትዌሮች አሉ። ለምሳሌ የተጠቃሚውን እንቅስቃሴ ካወቁ በኋላ የሚፈልጉት ማስታወቂያ እየላኩ ለማስቸገር ወዘተ ሊሆን ይችላል፡፡ ስለላ ከሆነ ደግሞ ተጠቃሚው ምን እንደሚያደርግ ለመከታተልና ከተሳካም የተጠቃሚውን ኮምፕዩተር ለመጥለፍ ወይም ያለውን ሰነድ ለመስረቅ ወዘተ ሊሆን ይችላል፡፡ </p> <p> ይኸ የሚደርሰው ግን ተጠቃሚው ሳያጣራ ወይም በግደለሽነት እነዚህ ጎጂ ሶፍትዌሮች ኮምፕዩተሩ ላይ እንዲሰፍሩ ስለሚፈቅድ ነው። ጎጂ ሶፍትዌሮች ሳይፈቀድላቸው በራሳቸው ለመግባት በመርፌ ቀዳዳ ግመል እንደሚባለው ነው። ለዚህም ነው የተጠቃሚው ያጠቃቀም ባህሪ ግደለሽ ከሆነ በኋላ ዋጋ ያስከፍለዋል፡፡ ምክንያቱም ብዙው ሰው የነጻ ሶፍትዌር ሲባል ከበስተጀርባው ምን እንዳለበት አይገምትም። ነጻ ስለሆነ ብቻ መጠቀም ይፈልጋል። ለጓደኛም የነጻ ፕሮግራም አለ ተጠቀምበት ብሎ መንገር የተለመደ ነው። ጉዳቱ ግን አይታይም። ኢትዮጵያዊማ ከሆነ እንኳን ሶፍትዌር ቀርቶ ሳይሰራ እንኳን በነጻ ነጻ እሆናለሁ ብሎ የሚያልም ጥቂት አይደለም። </p> <p> ሌላው ደግሞ ይለፍ ቃል የሌለበት ክፍት የሆነ የነጻ ኢንተርኔት አገልግሎት መጠቀም አንዱ የመጠቂያ መንገድ ነው። ነጻ ያደረጉት ዝም ብለው አይደለም። ሁሉም ባይሆንም የሆነ ተንኮልና ማባበያ አለበት። አንዳንድ አቅራቢወች ኢንተርኔቱን በበጎ ፈቃድ ክፍት ሊያደርጉት ይችላሉ፡፡ ችግሩ ያለው ግን ይኸን በጎ ፈቃድ ተጠቅመው ሌሎች ለተንኮል የሚያፈነፍኑ ስላሉ ነው፡፡ ሌላው የመጠቂያ መንገድ ደግሞ ካልታወቀ ቦታ በኢሜይል ተያያዘው የሚመጡ ሰነዶች ናቸው። </p> <p> <span class="big-letter">ተ</span>ተያያዡ ከታማኝ ወይም ከተጠበቀ ምንጭ መሆኑን ሳያጣሩ መክፈት ተጨማሪ ማስታወቂያ እንዲመጣ መንገር ነው። ሲከፋ ደግሞ ተያያዡ ምናልባት የስለላና የስርቆት ሶፍትዌር ሊሆን ይችላል፡፡ ተያያዡን ሲከፍቱት ደግሞ ተባይ የያዘ ሰነድ ከሆነ ወዲያውኑ የተጠቃሚው ኮምፕዩተር በተባይ ሊለከፍ ይችላል። ኮምፕዩተሩ ለስለላ የተመቻቸ ሊሆን ይችላል። ከእውነተኛ አድራሻና ታማኝ መስለው ቀርበው የግል መራጃንም የሚጠይቁ አሉ። ለዚህ ሁሉ ተጠቃሚው መጠንቀቅ አልበት እንጅ ዝም ብሎ የግል መረጃ በጭራሽ መስጠት የለበትም። እዚህ ጋ ተጠቃሚው እራሱን መጠበቅ ከፈለገ ያልታወቀና ያልተጠበቀ ወይም ጥርጣሬ ያለበትን መልክት መክፈት ወይም ምላሽ መጠት የለበትም። አንዳንድ ሰወች ኮምፕዩተራቸው ከተለከፈ ወይም መለከፉን ሲጠራጠሩ አዲስ ኮምፕዩተር መግዛት ከችግራቸው የሚያድናቸው ይመስላቸዋል። ዞሮ ዞሮ ኮምፕዩተሩን የሚጠቀምበት ሰው ባህሪው ያው እስከሆነ ድረስ ጉልቻ ቢቀየር ወጥ አያጣፍጥም። ያንኑ የተለከፈውን ኮምፕዩተር እንደገና አዘጋጅቶና ገንዘብም ቆጥቦ መኖር ይቻላል። </p> <p> ኢንተርኔት መቅዘፊያው ቅድሚያ ዝግጅት ካልተደረገለት ለምሳሌ የጂሜይል ይለፍ ቃልህን ላስታውስልህ ወይ ብሎ ሊጠይቅ ይችላል። ተጠቃሚው በስንፍናም ይሁን ባለማወቅ "እሺ"ብሎ ከመለሰለት በሚቀጥለው ጊዜ በቀጥታ ይገባል። ተጠቃሚው ይህን በሚያደርግ ጊዜ ይለፍ ቃሉ በማን እንደታየ መቆጣጠር አይችልም። ኮምፕዩተሩን በማይጠቀሙበት ጊዜ ደግሞ ከገቡበት ሳይወጡ የሚተውም አሉ። ኮምፕዩተሩንም ሲርቁ ሳይወጡ ወይም ሳይዘጉት የሚሄዱ አሉ። ሰው ቤቱን ከፍቶ ወደ ገበያ አይሄድም!! ጥቂት የማይባሉ ሰወች በተመሳሳይ ሞኝ አመላቸው እንዲጠቁ ያደርጋቸዋል። ለነገሩ ሰወች ግል ኮምፕዩተራቸውን ሲጠቀሙ ባህሪያቸውን ካሳመሩ አንቲቫይረስ እንኳን ላያስፈልጋቸው ይችላል። ከሁሉም በላይ ግን ሰወች ሊኑክስ እንዲሞክሩ እመክራለሁ። ሊኑክስን ለመውደድ ቀላል ነው። እንደዚህ ተከፋፍሎ በቅደም ተከተልና በመልኩ ስለቀረበ አንባቢወች እንደሚወዱትና እንደሚከታተሉ ተስፋ አለኝ። </p> </div> <section id="node-comment"> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=15&amp;2=comment&amp;3=comment" token="EQr7U62Ohq-jqYwGuQE5z60d5XQ-npXesPuXroqMZ3M"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Mon, 12 May 2014 18:46:19 +0000 tatariw 15 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/proper-use#comments ኦፐሬቲንግ ሲስተም ምንድነው? ክፍል 3 https://mejemer.com/main/os <span>ኦፐሬቲንግ ሲስተም ምንድነው? ክፍል 3</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Mon, 04/28/2014 - 20:39</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/os.jpg" width="645" height="354" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">ኦ</span>ፐሬቲንግ ሲስተም ዋና ዋና ሚና ካላቸው አንዱ ክፍል ነው፡፡ ብዙ ሰወች ኦፐሬቲንግ ሲስተምና ሶፍትዌር አደባልቀውና አደናግረው ይነጋራሉ፡፡ ሁለቱም ስለሚለያዩ በቀጥታ ትክክል አይደለም፡፡ ባጭሩ ዋናው የኦፐሬቲንግ ሲስተም ስራ የኮምፕዩተር የውስጥና የውጭ አካል እና ሶፍትዌሮች በአንድ ላይ ተጣጥመው ወይም እጅና ጓንት ሆነው ተባብረው እንዲሰሩ የሚያስችል ነው፡፡ ከኦፐሬቲንግ ሲስተም ውጭ ኮምፑተርን አስነስቶ ስራ ለማከናወን ያስቸግራል፡፡ ኦፐሬቲንግ ሲስተሙ ስራውን የሚጀምረው ገና ኮምፕዩተሩ እንደተቀሰቀሰ ነው፡፡ </p> <p> ለምሳሌ ኮምፕዩተር ሲቀሰቀስ የሚያቃስተውና ጊዜ የሚወስድበት መጀመሪያ ማጣራት ያለብት ስራ ስላለው ነው፡፡ የውጭና የውስጥ ሃርድዌሮቹ መስማማታቸውንና መስራታቸውን ማወቅና መቆጣጠር ስላለበት ነው፡፡ ካወቀና ከተቆጣጠረ በኋላ አንገብጋቢ ስህተት ከተገኘ ኮምፕዩተሩ መልእክት ያሳያል ወይም ይቆማል፡፡ ኮምፕዩተሩ ከጀመረ በኋላም ኦፐሬቲንግ ሲስተሙ በዚሁ ተግባር ይቀጥላል፡፡ ከኦፕሬቲንግ ሲስተም ውጪ ሃርድዌርና ነጠላ ሶፍትዌር ብቻቸውን ምንም አያፈይዱም፡፡ </p> <p> <span class="big-letter">ኦ</span>ፕሬቲንግ ሲስተም፤ በኮምፕዩተር ተግባር እይታ የሁሉም ትእዛዝ ጥርቅሞች አስተዳዳሪና ተቆጣጣሪ ነው ማለት ይቻላል፡፡ ለምሳሌ ዊንዶውስ፣ ማክ እና ሊነክስ ዋና ዋና የሚባሉት ኦፐሬቲንግ ሲስተሞች ናቸው፡፡ ዊንዶውስና ማክ በገንዘብ የሚገዙ ናቸው፡፡ ሊነክስ ግን ነጻ ነው፡፡ የነጻ ምንጭ ኦፕሬቲንግ ሲስተም ይባላል፡፡ ሊነክስ በመቶ የሚቆጠሩ ዝርያወች አሉት፡፡ </p> </div> <section id="node-comment"> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=13&amp;2=comment&amp;3=comment" token="IpQiXavlekgUkoMY55I96KcK_vUoClR5uCQ4Y4laa90"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Mon, 28 Apr 2014 18:39:56 +0000 tatariw 13 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/os#comments የኮምፕዩተር የውስጥና የውጭ አካሎችና ስራ ድርሻቸው፤ ክፍል 2 https://mejemer.com/main/hardware <span>የኮምፕዩተር የውስጥና የውጭ አካሎችና ስራ ድርሻቸው፤ ክፍል 2</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Sun, 04/27/2014 - 20:26</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/motherboard.jpg" width="649" height="430" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">የ</span>መጀመሪያው ክፍል ላይ ኮምፕዩተር ምን እንደሆነና በአራት ዋና ዋና ክፍሎች እንደሚከፈል አቅርቤ ነበር፡፡ በተጨማሪም እነዚህ አራት ክፍሎች ምን እንደሆኑና ስማቸውም ተጠቅሶ ነበር፡፡ አሁን ደግሞ እንዴት እንደሚሰሩ በዝርዝር ይቀርባል፡፡ ይኸን ሁለተኛውን ክፍል በሚገባ ለመረዳት የመጀመሪያውን ክፍል ማንበብ አለብዎት፡፡ </p> <p class="para-title"> ዋና ካርድ motherboard </p> <p> ዋና ካርድ motherboard የመጀመሪያው ምስል ነው። ለመረዳት እንዲቀል ዋና ካርዱን በመጀመሪያ አብራራለሁ፡፡ ዋና ካርዱ የኮምፕዩተር ዋና መሰረታዊ የአካል ክፍል ነው፡፡ ምክንያቱም ማንኛውም የውስጥም ይሁን የውጭ የኮምፕዩተር ክፍል ዋናው ካርድ ላይ ስለሚሰኩ ነው፡፡ ዋናው ካርዱ የተለያዩ የኮምፕዩተር አካሎች እርስ በርሳቸው እንዲገናኙና ተባብረው እንዲሰሩ የመገናኛ መንገድ ወይም ሃዲድ አለው፡፡ </p> <p class="para-title"> central processing unit፤ አማካይ አዛዥ </p> <p> <img src="/main/sites/default/files/pc-guide/processor.jpg"> አማካይ አዛዥ central processing unit፤ አማካይ አዛዡ የኮምፕዩተሩ አዕምሮ ነው፡፡ አማካይ አዛጁ ከሃርድዌርና ከሶፍትዌር የሚመጡትን ትእዛዞች ለማስተናገድ ሃላፊነት አለበት፡፡ በአንድ ሰከንድ ውስጥ በሚልዮን የሚቆጠሩ ትእዛዞችን ማስተናገድ ይችላል፡፡ አማካይ አዛዡ የተለያዩ ትእዛዞችን በፍጥነት ስለሚያተናግድና ስራ ስለሚበዛበት በጣም ይሞቃል፡፡ ስለዚህ እራሱን የቻለ ማራገቢያ ካናቱ ላይ አለው፡፡ ትእዛዙንም ለማስተላለፍ ዋናው ካርዱ ላይ ትእዛዝ በሚዘዋወርባቸው ብዙ እግሮቹ ተሰክቶ ይቀመጣል፡፡ አማካይ አዛዡ ከሌሎች አካሎች በበለጠ እጅግ በጣም ውስብስብ በሆነ ቴክኖሎጂ የተሰራ ነው፡፡ </p> <p class="para-title"> cd/dvd rom፡ የሲዲ ዲቪዲ ቤት </p> <p> <span class="big-letter">የ</span>ሲዲ ዲቪዲ ቤት cd/dvd rom፡ የሲዲ ዲቪዲ ቤት እንደሚታወቀው ሲዲ ዲቪዲ ላይ ሙዚቃ፣ ቪደወ፣ ፎቶ፣ ሶፍትዌር፣ ወዘተ የመሳሰሉትን ለማንበብ ነው፡፡ ወይም ዴታወቹን ሲዲ ዲቪዲ ላይ ለማቃጠል ነው፡፡ የሲዲ ዲቪዲ ቤቱ ከዋናው ካርድ ጋር እንዲገናኝ እንዲሁም ትእዛዝ እንዲቀበልና እንዲልክ በብዙ ሽቦወች ከዋና ካርዱ ጋር ይያያዛል፡፡ </p> <p class="para-title"> ካዝና </p> <p> <img src="/main/sites/default/files/pc-guide/ssd.jpg"> ካዝና HD-Hard Drive ወይም SSD-Solid State Drive፤ የካዝና ዋና አገልግሎቱ ዴታወችን በቋሚነት ቆጥቦ ለመያዝ ነው፡፡ ለምሳሌ የሆነ ሰነድ ጽፈው መቆጠብ ከፈለጉ የሚቆጠበው ካዝናው ላይ ነው፡፡ እንደተለመደው ካዝናው ዋና ካርዱ ላይ ይሰካል፡፡ ካዝናው ዴታ ሲያነብና ሲጽፍ ማግኔታዊ ነው፡፡ የውስጥም ሆነ የውጭ ካዝና አለ የዚህ አይነት ካዝና ከፍተኛ ንቅናቄ አይወድም ለምሳሌ ኮምፕዩተርወ ከጠረንጴዛ ላይ ከወደቀ እንዳወዳደቁ ቢሆንም ካዝናው ሊበላሽ ይችላል፡፡ ባሁኑ ጊዜ ግን 2104 ፍላሽ እና SSD ካዝና የሚባሉ ግን ውድ የሆኑና በቀላሉ የማይበላሹ ካዝናወች አሉ፡፡ </p> <p class="para-title"> ቁልፍ ሰሌዳና አይጥ </p> <p> ኮምፕዩተር ውጫዊ አካሎች አንዳንዶቹ ቁልፍ ሰሌዳና አይጥ ናቸው፡፡ ከዋናው ካርድ ጋር በሽቦ የተያያዙ ወይም ሽቦ-አልባ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ ተጠቃሚው መጻፍ ሲፈልግ ቁልፍ ሰሌዳው ላይ ፊደላት፣ ቁጥሮች ወይም ሌሎች ምስሎች እየመታ ይጽፋል፡፡ በአይጧ ደግሞ እየጠቆመ ወይም ጠቅ እያደረገ ትእዛዞችን ያከናውናል፡፡ እየተመቱ የሚጻፉትና ጠቅ የሚደረጉት ክንውኖች ማሳያው ላይ ስለሚታዩ ተጠቃሚው በቀላሉ መከታተል ወይም መቀያያር ይችላል፡፡ </p> <p class="para-title"> ራም RAM-Random Access Memory፤ </p> <p> <img src="/main/sites/default/files/pc-guide/ram.jpg"> ራም የተቀሰቀሱ ወይም የተከፈቱ ፕሮግራሞች እንዲነዱ የሚጠቅም ነው፡፡ የተቀሰቀሱትም ፕሮግራሞች በማሳያው እይታ ላይ እንዲቆዩ ይረዳል፡፡ ይህ ሊሆን የሚችለው ኮፕዩተሩ እነዚህን የተቀሰቀሱ ፕሮግራሞች ለጊዜው ተቀስቅሰው እስካሉ ድረስ ለምሳሌ ከካዝና ወይም ከሲዲ ከማንበብ ይልቅ ከራም ላይ ያነባቸዋል፡፡ ይህ ማለት ራም ጊዚያዊ ፕሮግራም ተሸካሚ ግን በፍጥነት አቅራቢ እንደማለት ነው፡፡ ለምሳሌ አንድ ተጠቃሚ ኢንተርነት የሚቀዝፍ ከሆነ ቀዛፊውን ይጠቀማል፡፡ ሰነድ የሚጽፍ ከሆነ ወርድን ይጠቀማል፡፡ ፎቶ ወይም ቪደወ የሚሰራ ከሆነ የፎቶና የቪደወ ፕሮግራሞች ይጠቀማል፡፡ እና እነዚህ ፕሮግራሞች እስከተከፈቱ ድረስ ራም ለጊዜው ተሸክሞ ይይዛቸዋል፡፡ ለዚህም ነው ራም ከፍ ባለ ቁጥር የኮምፕዩተሩም ፍጥነት የሚጨምረው፡፡ ያው አማካይ አዛዢም እራሱን የቻለ ሚና ቢጫወትም ራም ልክ እንደሌሎቹ ክፍሎች ዋና ካርዱ ቦታ ስላለው እዛ ይሰካል፡፡ </p> <p class="para-title"> power supply-PS ሃይል አዳዩ </p> <p> <img src="/main/sites/default/files/pc-guide/ps.jpg"> <span class="big-orange">ሃ</span>ይል አዳይ power supply-PS የሃይል አዳዩ ስራ የኤሌክትሪክ ሃይልን መጥኖ ለተለያዩ የአካል ክፍሎች ማደል ነው፡፡ ሁሉም የኮምፕዩተር አካል ክፍሎች አንድ አይነት የኤሌክትሪክ ሃይል ቮልት አይጠቀሙም፡፡ ስለዚህ የሃይል አዳዩ ቮልቱን መጥኖ ለሁሉም ክፍሎች ይድላል፡፡ ለምሳሌ 12 ቮልት 9 ቮልት 6 ቮልት 48ቮልት ሊሆን ይችላል፡፡ ሃይል አዳዩ በሙቀት እንዳይግል እራሱን የቻለ ማራገቢያ አለው፡፡ </p> <p class="para-title"> የድምጽ ካርድ Sound Card </p> <p> <img src="/main/sites/default/files/pc-guide/sound-card.jpg"> የድምጽ ካርድ Sound Board ኮምፕዩተሩ ድምጽ እንዲያመርት የሚያስችል ነው፡፡ ድምጽ ካርዱ ለድምጽ ማውጫ ወደ ድምጽ ማጉያ ማያያዢያ አለው፡፡ የድምጽ ማጉያና ካርዱ ጥራቱ በጨመረ ቁጥር የተሻለ ድምጽ ያሰጣል፡፡</p> <p class="para-title"> ቪደዎ ካርድ Video Card </p> <p> <img src="/main/sites/default/files/pc-guide/video-card.jpg"> ስክሪኑ ምስል፣ ፊዴልና ቀለም የሚያሳየው በቪደዎ ካርድ ታግዞ ነው፡፡ ለምሳሌ የሚያነቡና የሚጽፉ ከሆነ ፊደዎ ካርዱ ማሳያው ላይ እንዲታይ ያደርጋል፡፡ ፎቶና ቪደወም የሚያዩ ከሆነ ቪደወ ካርዱ ማሳያው ላይ ያሳያል፡፡ ተጠቀሚው የሚያያቸውና የሚያደርጋቸው ነገሮች በሙሉ እንዲታዩ የሚያደርገው ቪደወ ካርዱ ነው፡፡ </p> </div> <section id="node-comment"> <article data-comment-user-id="0" id="comment-9" about="/main/comment/9" typeof="schema:Comment" class="js-comment single-comment"> <mark class="hidden" data-comment-timestamp="1617010220"></mark> <div class="single-comment-body"> <h3 property="schema:name" datatype="" class="single-comment-title"><a href="/main/comment/9#comment-9" class="permalink" rel="bookmark" hreflang="en">በጣም ቆንጆና እንዲገባ ተደርጎ የተሰራ ነው።…</a></h3> <div class="single-comment-meta"> <span><span rel="schema:author"><span lang="" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">ተዘራ</span></span> Sat, 05/02/2020 - 11:24 <span property="schema:dateCreated" content="2020-05-02T09:24:19+00:00" class="hidden"></span> </span> </div> <!-- /.single-comment-meta --> <div class="single-comment-content"> <div property="schema:text" class="field field--name-comment-body field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>በጣም ቆንጆና እንዲገባ ተደርጎ የተሰራ ነው። ብዙ እንደደከምክበትም ያስታውቃል። ምስጋና ይገባሃል። ምናልባት አንድ ህሳብ ብሰጥ የአማርኛ ስም ስትሰጥ የእንግሊዝኛውን በላቲን ፊደል በቅንፍ አርገህ ብታስገባው ለማመሳከር (Google) ማድረግ ለሚፈልግ ሰው ይቀል ይሆናል። ለምሳሌ "ኦፕሬቲንግ ስይስተም ወይም ግብረተ ሲስትም" ከማለት ምትክ "ግብረተ ስይስተም (Operating System)" ብትለው የተሻለ ይሆን? በተረፈ አዲሱ ድረ ገጽ በጣም ቆንጆ ነው።</p> </div> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderLinks" arguments="0=9&amp;1=default&amp;2=en&amp;3=" token="vyc1qmhuDymXFj5qDjqj_ZYSn1Uhj93eGQ3_XlPo-tI"></drupal-render-placeholder> </div> </div> <!-- /.single-comment-content --> </article> <div class="indented"> <article data-comment-user-id="1" id="comment-10" about="/main/comment/10" typeof="schema:Comment" class="js-comment single-comment"> <mark class="hidden" data-comment-timestamp="1617010248"></mark> <div class="single-comment-body"> <h3 property="schema:name" datatype="" class="single-comment-title"><a href="/main/comment/10#comment-10" class="permalink" rel="bookmark" hreflang="en">ታታሪው</a></h3> <div class="single-comment-meta"> <span><span rel="schema:author"><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> Mon, 05/03/2021 - 11:29 <span property="schema:dateCreated" content="2021-05-03T09:29:33+00:00" class="hidden"></span> </span> <p class="visually-hidden">In reply to <a href="/main/comment/9#comment-9" class="permalink" rel="bookmark" hreflang="en">በጣም ቆንጆና እንዲገባ ተደርጎ የተሰራ ነው።…</a> by <span lang="" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">ተዘራ</span></p> </div> <!-- /.single-comment-meta --> <div class="single-comment-content"> <div property="schema:text" class="field field--name-comment-body field--type-text-long field--label-hidden field-item">ጥሩ ሃሳብ ነው! ለማመሳከር እንዲመች እንግሊዘኛውንም ማስገባት እችላለሁ፡፡ አርመዋለሁ፡ ለአስተያየትህና ማረሚያ ሃሳብህ አመሰግናለሁ ተዘራ!</div> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderLinks" arguments="0=10&amp;1=default&amp;2=en&amp;3=" token="aMFSqcJuqpvz4JlBaHcijatXY1Y63RcKJnI8tqchiNE"></drupal-render-placeholder> </div> </div> <!-- /.single-comment-content --> </article> </div> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=12&amp;2=comment&amp;3=comment" token="gsI_b4s7jeSkQ5EGNx2lBXiItBywcZaYbU-FLbZT6U0"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sun, 27 Apr 2014 18:26:32 +0000 tatariw 12 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/hardware#comments መሰራታዊ የኮምፕዩተር እውቀት፤ ክፍል 1 https://mejemer.com/main/pc-main <span>መሰራታዊ የኮምፕዩተር እውቀት፤ ክፍል 1</span> <span><span lang="" about="/main/user/1" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">tatariw</span></span> <span>Mon, 04/14/2014 - 20:12</span> <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field-item"> <img loading="lazy" src="/main/sites/default/files/pc-guide/pc-main.jpg" width="635" height="430" alt="Mejemer Fantaw Tesema Norway Ethiopia Amharic Tatariw mejemeriya " typeof="foaf:Image" class="image-field" /> </div> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p> <span class="big-letter">ይ</span>ኸን የስራ ክንውን ለመፈጸም ኮምፕዩተር በአራት ዋና ዋና ክፍሎች ይከፈላል፡፡ ከታች የቀረቡት አራቱም መሰረታዊ ክፍሎች ኮምፕዩተሩ እንደ ኮምፕዩተር እንዲሆንና ትእዛዞቹም እንዲፈጸሙ ያስችሉታል፡፡ በአይነትም ሆነ በትልቅነት የተለያዩ ኮምፕዩተሮች አሉ፡፡ ለምሳሌ ደስክቶፕ፣ ላፕቶፕና ታብሌት የመሳሰሉት ናቸው፡፡ ሁሉም አይነት ኮምፕዩተሮች ከአካል መጠን ጀምሮ እስከ ፍጥነትና አቅም ልዩነታቸው በስተቀር መሰረታዊ አሰራራቸው ይመሳሰላል፡፡ ሁሉም ትእዛዝ ተቀባይና ፈጻሚ ናቸው፡፡ </p> <p> <span class="mark-blue">፩)</span>ኮምፕዩተር ውስጣዊ አካል አለው፡፡ ትእዛዝ ለመቀበልና ለማሰብ ሰዋዊ ያልሆነ ጭንቅላት አለው፡፡ ይኸ ጭንቅላት ፕሮሰሶር / Processor ይባላል፡፡ ሰነዶችና ዴታወችን ማስቀመጫ ካዝና አለው፡፡ ይኸ ካዝና ሃርድ-ድራይቨ / Hard drive ይባላል፡፡ የሚታዩ ነገሮችን ማሳያው ላይ እየታዩ እንዲቆዩ የሚያደርግ ራም / RAM ወይም ጊዚያዊ ተሸካሚ የሚባል ጉልበት አለው፡፡ ድምጽ እንዲከናወን የድምጽ ካርድ / Sound Card አለው፡፡ ቪዴወ እንዲታይ የቪዴወ ካርድ / Graphic Card አለው፡፡ ሁሉም አካሎቹ እርስ በርስ ግንኙነት እንዲያደርጉና ትእዛዝ እንዲቀባበሉ እናት-ካርድ / Motherboard የሚባል ዋና ካርድ ላይ በየቦታቸው ይሰካሉ፡፡ </p> <p> <span class="mark-green">፪)</span>ኮምፕዩተር የውጭ አካላዊ ክፍሎችም አሉት፡፡ ለምሳሌ የምንሰራውን እንዲናይ የሚያደርግ ድስፕለይ ወይም ማሳያ ጋር ይያያዛል፡፡ ይኸ ማሳያ ዋና ካርዱ ላይ የተሰካው ቪዴወ ካርድ ጋር ተገናኝቶ ይገጠማል፡፡ የምንጽፍበት ኪቦርድ ወይም መጻፊያ-ገበታ ዋና ካርዱ ጋር እዲገናኝ ይሰካል፡፡ ጠቅ እያደረግን የፈለግነውን እንዲናዝ ማውስ ወይም አይጥ ዋና ካርዱ ጋር ይያያዛል፡፡ የሁሉም የውስጥና የውጭ አካል የጋራ ስም ደግሞ ሃርድዌር ይባላል፡፡ ይህ ሃርድዌር በአካል የሚታይና የሚነካ ነው፡፡ </p> <p> <span class="mark-blue">፫)</span> ሶስተኛው ደግሞ አካላዊ ያልሆኑ ሶፍትዌር / Software ተብለው የሚጠሩ ናቸው፡፡ እነዚህም ለምሳሌ ሰነድ ለመጻፍ፣ ሂሳብ ለማስላት፣ ኢንተርኔት ለማሰስ፣ ጨዋታ ለመጨወት፣ ስዕል ለመሳል፣ ፎቶና ቪዴወ ለማቀናበር ወዘተ የሚያገለግሉ ፕሮግራሞች ናቸው፡፡ እንደተጠቃሚው ፍላጎትና ስራ በመቶና በሺህ የሚቆጠሩ ፕሮግራሞች አሉ፡፡ የሁሉም ፕሮግራሞች አጭር የጋራ ስም ሶፍትዌር ወይም የትእዛዝ ጥርቅሞች ሊባሉ ይችላሉ፡፡ ሶፍትዌር ልክ እንደ ሃርድዌር የሚነካና የሚጨበጥ አይደለም፡፡ ሶፍትዌር የማይነካና የማይጨበጥ ቢሆንም ያለሶፍትዌር ለምሳሌ ጨዋታ መጫወት አንችልም፡፡ ኢንተርኔት ውስጥ መግባት አንችልም፡፡ ሃርድዌሩ ብቻውን ምንም አይፈይድም፡፡ ትእዛዝ ማስተላለፍ አይቻልም፡፡ ልክ መኪና ነዳጅ ወይም መብራት ሳይኖራት ተንቀሳቅሳ የፈለግንበት ቦታ መድረስ አንችልም፡፡ </p> <p> ከዚህ በተጨማሪ ደግሞ እያንዳንዳቸው የኮምፕዩተሩ የውስጥና የውጭ አካሎች የራሳቸው ድራይቨር /Driver ወይም አስማሚ የሚባል ሶፍትዌር አላቸው፡፡ ለምሳሌ የድምጽ ካርዱ የድምጽ ካርድ መሆኑን ኮምፕዩተሩ ማወቅ አለበት፡፡ መጻፊያ ገበታው መጻፊያ ገበታ መሆኑ ማወቅ አለበት፡፡ ይኸንን የሚያስተሳስር አስማሚ ሶፍትዌር እያንዳንዳቸው አካሎች አላቸው፡፡ </p> <p> <span class="mark-green">፬)</span> አራተኛው ክፍል ደግሞ ኦፕሬቲንግ ስይስተም / Operating Systm (OS) ወይም ግብረተ ሲስትም ይባላል፡፡ የግብረተ ሲስተሙ ዋና ሚና ካላቸው ውስጥ አንዱ ክፍል ነው፡፡ ብዙ ሰወች ግብረተ ሲስተሙንና ሶፍትዌርን አደባልቀውና አደናግረው ይነጋራሉ፡፡ ግን በቀጥታ ትክክል አይደለም፡፡ ባጭሩ ዋናው የግብረተ ሲስተሙ ስራ የኮምፕዩተር የውስጥና የውጭ አካል እና ሶፍትዌሮች በአንድ ላይ ተጣጥመው ወይም እጅና ጓንት ሆነው እንዲሰሩ የሚያስችል ነው፡፡ ለምሳሌ ዊንዶውስ፣ ማክ፣ ሊነክስ የመሳሰሉት ግብረተ ስይስተም ናቸው፡፡ የግብረተ ሲስተሙ ዋና ተግባር የውጭና የውስጥ አካላት እንዲሁም ሶፍትዌሮች ተቀናጅተውና ተስማምተው መስራት እንዲችሉ የሚያደርግ ነው፡፡ እነዚህ አራት ክፍሎች እንዴት እንደሚሰሩ በሚቀጥለው ገጽ ቀርበዋል፡፡ </p> </div> <section id="node-comment"> <article data-comment-user-id="0" id="comment-471" about="/main/comment/471" typeof="schema:Comment" class="js-comment single-comment"> <mark class="hidden" data-comment-timestamp="1646164660"></mark> <div class="single-comment-body"> <h3 property="schema:name" datatype="" class="single-comment-title"><a href="/main/comment/471#comment-471" class="permalink" rel="bookmark" hreflang="en">IT</a></h3> <div class="single-comment-meta"> <span><span rel="schema:author"><span lang="" typeof="schema:Person" property="schema:name" datatype="">firehiwot </span></span> Wed, 02/23/2022 - 06:55 <span property="schema:dateCreated" content="2022-02-23T05:55:22+00:00" class="hidden"></span> </span> </div> <!-- /.single-comment-meta --> <div class="single-comment-content"> <div property="schema:text" class="field field--name-comment-body field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>Computer knowledge</p> </div> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderLinks" arguments="0=471&amp;1=default&amp;2=en&amp;3=" token="-W1MDkK6M-k71txxR1Id9V37weVIKfP_DBbLcpXLRgY"></drupal-render-placeholder> </div> </div> <!-- /.single-comment-content --> </article> <div class="comment-form-wrap"> <h2 class="add-comment-title"><i class="fa fa-comments-o" aria-hidden="true"></i> Add new comment</h2> <drupal-render-placeholder callback="comment.lazy_builders:renderForm" arguments="0=node&amp;1=11&amp;2=comment&amp;3=comment" token="lPEgMDSH-oO5Qc3fkDy8gAZX1XiVlV6LZeghV36nmVI"></drupal-render-placeholder> </div> <!--/.comment-form --> </section> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="/main/pc-term" hreflang="en">መሰረታዊ ኮምፕዩተር እውቀት</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Mon, 14 Apr 2014 18:12:10 +0000 tatariw 11 at https://mejemer.com/main https://mejemer.com/main/pc-main#comments